Mermer Artıklarının Değerlendirilmesi Projesi

Genel Müdürlüğümüz tarafından doğaltaş-mermer işletme ruhsat sahalarında üretim faaliyetleri sırasında meydana gelen pasa ve bakiye yığınlarının değerlendirilmesi, bunlardan kaynaklı sorunların çözümü, çevreye duyarlı madencilik faaliyetlerinde bulunulması vb. hususlarında “Mermer Artıklarının Değerlendirilmesi” adlı proje başlatılmıştır.

Mermer ocaklarında, üretim faaliyetlerinin doğal sonucu olarak meydana gelen ve pasa olarak adlandırılan malzemeler “atık” değil “artık (agrega, endüstriyel hammadde vb.)” malzemelerdir. Bu artıklar; çevreyi kirleten zararlı atıklar değil, ekonomik değeri olan yeniden değerlendirilebilecek nitelikteki hammadde kaynaklarıdır.

Öte yandan, mermer ocaklarından bu artıkların bertaraf edilmesi, ocakların rehabilite edilmesine de yardımcı olmaktadır. Plansız ve programsız üretim yapılan ocaklarda, önceden depolanan artıklar, üretimi olumsuz etkilemekte ve çok büyük harcamalar yapılarak yerleri değiştirilebilmektedir.

Günümüzde, kaynakların verimli kullanılması yanında geri dönüşümlerinde yapılması gerekmektedir. Projemizin hedefleri arasında, artık malzemelerin ekonomiye kazandırılması ile enerjiden tasarruf edilmesi, rezervlerin daha verimli kullanılması ve doğal örtünün daha az tahrip edilmesinin sağlanması hususları yer almaktadır.

Ayrıca, II (b) Grubu işletme ruhsat sahalarında bulunan bu pasa ve bakiye yığınlarının kullanılması yönünde taleplerin oluşturularak, ülkemiz genelinde kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşlarının pasa artıklarını kullanmasına teşvik edilmesinin sağlanmasıyla; ülkemizin milli rezervlerinin heba edilmemesi, ruhsat sahalarında pasa ve bakiye yığınlarının döküleceği uygun alanların açılarak, ruhsat sahaları dışına (ihalelik alanlar, hazine arazileri, orman alanları vb.) pasa dökülmesinin engellenmesi gibi birçok konuya da çözüm getirecektir.

Projemiz kapsamında yapılan araştırmalara göre pasa artıkları, sınıflandırıldıktan ve boyutlandırıldıktan sonra içeriklerine göre; kâğıt, boya, plastik, inşaat, seramik,  gıda, yem ve  tarım gibi çeşitli sanayi dallarında, sıva, macun, yer dolgusu, alçı üretimi, yapıştırıcı imalatında, kömür ocaklarında yangın söndürmede taş tozu olarak, su arıtmada, termik santrallerin baca gazı arıtımında vb. kullanılabilmektedir.

Mermer artıklarının yukarıda belirtilen alanlarda kullanılabilmesini sağlamak amacıyla, ruhsat sahalarında var olan mermer pasalarına ait bilgiler; Genel Müdürlüğümüzde e-Maden (Elektronik Madencilik İşlemleri Yönetim Bilgi Sistemi) sistemi kapsamında kayıt altında tutularak, kullanıcıların bilgisine sunulacaktır.

Mermer Artık/Atıklarına Ait İstenilen Bilgiler:

1. Ruhsat sahasının konumu ve koordinatları,
2. Ocak artıklarının genel ve yakından görünümleri,
3. Ruhsat sahasındaki artık hacmi (Drone görüntüleri ve yersel ölçümler vb. ile),
4. 50 cm üstü ve 50 cm altı artıkların yaklaşık miktarları,
5. Artıkların renkleri, mineralojik, petrografik ve kimyasal özellikleri (Artıkların tümünü temsil edecek şekilde farklı noktalardan örnekleme yapılabilir.)
6. 2 mm altı ince malzeme artıklarının mineralojik ve kimyasal özellikleri (Artıkların tümünü temsil edecek şekilde farklı noktalardan örnekleme yapılabilir.)
7. Fabrika artık/atıkları için, tehlikeli atık analiz raporu, mineralojik ve kimyasal özellikleri ile çöktürme havuzunda kimyasal katkı kullanımı ile ilgili bilgiler. (Ruhsatlara ait mermer işleme fabrikası olması halinde)

Bu nedenle; ruhsat sahipleri tarafından her ruhsat sahası için ayrı ayrı olmak üzere II (b) Grubu işletme izinli ruhsat sahalarındaki pasa ve bakiye yığınlarına ait yukarıda istenilen bilgilerin hazırlanarak, 22/02/2019 tarihine kadar Genel Müdürlüğümüze bir dilekçe ekinde verilmesi, ayrıca istenilen bilgilerin Genel Müdürlüğümüze zamanında ve doğru şekilde verilmesi için Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler tarafından da konunun takip edilmesi ve gerekli katkının sağlanması gerekmektedir.